Hành trình xuyên tâm tuyến metro số 8 qua lõi TP.HCM

Điều làm tuyến metro số 8 khác nhiều tuyến khác là nó không đi vòng vành đai mà cắm thẳng qua tâm thành phố. Từ vùng ven Bình Mỹ, vạch tuyến hạ dần độ cao đô thị rồi chui vào lõi Quận 3, Quận 10, Quận 5, nơi mái nhà kín đặc và những công trình biểu tượng nối nhau san sát. Ba mươi khung ảnh vệ tinh dưới đây được kể theo mạch xuyên tâm ấy, dõi theo cách tuyến tiến từ đồng ruộng vào lõi phố, đi ngang loạt công trình quen mặt, rồi lại thoát ra miền sông nước phía Nam.

Tiếp cận lõi từ vùng ven Tây Bắc

Trước khi chạm tâm, tuyến phải đi hết một quãng vùng ven dài. Sáu khung đầu cho thấy đô thị mới chỉ lấp ló, còn cảnh quan vẫn là ruộng, kênh và nhà máy, nhưng đó là bước đệm cần thiết để tuyến dồn về trung tâm.

Ảnh 01: Khởi điểm bên sông Sài Gòn

Điểm khởi đầu nằm ở phần giáp ranh xã Hòa Phú với xã Bình Mỹ, huyện Củ Chi. Sông Sài Gòn uốn cong ôm lấy khung, bờ đối diện đã thấy đường Nguyễn Văn Cừ và khu biệt thự Chánh Mỹ. Trục Tỉnh lộ 8 cắt ngang, là mốc định vị đầu tiên cho cả chặng đường dài phía trước.

Ảnh 02: Men đường Bến Than

Tuyến bám đường Bến Than, con đường nối Tỉnh lộ 8 với Tân Thạnh Đông. Mé Tây là Khu công nghiệp Cơ khí Ô tô với nhà máy SAMCO, Daehan Motors cùng lưới đường Huỳnh Minh Mương của xã Hòa Phú; mé Đông là chuỗi xưởng lớn nối nhau. Đây vẫn là cảnh quan ngoại thành điển hình.

Ảnh 03: Ga chợ Sáng Bến Than

Sang xã Tân Thạnh Đông, mật độ nhà cửa tăng thấy rõ. Trên ảnh nhận ra chùa Long Nam, trung tâm sát hạch lái xe cùng các hẻm 77, hẻm 176. Một vòng tròn ga nằm cạnh chợ Sáng Bến Than, đầu mối mua bán của xã, cho thấy tuyến bắt đầu tiếp cận những lõi dân cư nhỏ.

Ảnh 04: Nhập Tỉnh lộ 15

Rời ga chợ Sáng, tuyến nhập hành lang Tỉnh lộ 15 và lao thẳng xuống Nam. Phía Tây có chùa Từ Giác, Trường THCS Tân Thạnh Đông 2; phía Đông là lưới đường 107, 111 và Võ Văn Bích. Một ga được khoanh ở khu cầu Tân Thạnh Đông, cạnh cánh đồng diều, giữa cảnh quan còn thưa.

Ảnh 05: Quãng cuối đất Củ Chi

Khung năm ghi quãng cuối trên đất Củ Chi. Tuyến ôm Tỉnh lộ 15, một bên ruộng lúa và vườn cây rộng, một bên dải dân cư Bình Mỹ dọc Võ Văn Bích. Ga được khoanh gần Công ty bao bì Visunpack, ngay trước lúc tuyến chạm mặt kênh Xáng, chuẩn bị đổi cảnh quan.

Ảnh 06: Cú vòng qua kênh Xáng

Trước cầu Xáng, tuyến tách Tỉnh lộ 15, vẽ một đường cong mềm về Đông Nam men mặt kênh Xáng, nơi có bãi cát đá Minh Mẫn. Một vòng tròn ga nằm cạnh cụm dân cư ấp Tân Hòa, xã Tân Hiệp, huyện Hóc Môn, kèm một ga lớn hơn gần đó, mở ra chặng vùng ven thứ hai.

Nén dần vào lưới đô thị Quận 12

Đây là quãng ảnh vệ tinh đổi tông rõ nhất: từ mảng xanh sang hàng vạn mái nhà. Sáu khung này cho thấy tuyến ngày càng bị nén giữa lưới phố dày, dấu hiệu nó đang tiến sát tâm thành phố.

Ảnh 07: Đường chéo qua đồng Đông Thạnh

Ga khoanh kép tại Cầu Sáng bên bờ kênh Xáng nổi bật ở khung này, khu vực nhiều hồ câu cá giải trí. Từ đó tuyến kéo một đường chéo dài xuyên ruộng lúa và ao trũng xã Đông Thạnh, gần như không dựa vào đường có sẵn. Một ga nhỏ nằm giữa đoạn chéo.

Ảnh 08: Cắt trục Đặng Thúc Vịnh

Đường chéo xuyên khu dân cư Nam Đông Thạnh rồi cắt ngang Đặng Thúc Vịnh, trục xương sống phía Đông Hóc Môn, ở đoạn gần chùa Phước Quang. Một ga khoanh cạnh Công ty MDF Thái Lê và Quang Sơn Auto, đủ gần để gom khách từ lưới đường Tổ 91, Tổ 97.

Ảnh 09: Hai ga lớn cửa ngõ Quận 12

Khung chín có hai vòng tròn ga cỡ lớn: một tại Cụm công nghiệp Quang Trung chỗ giao Hương lộ 80B, một ở khu hẻm 567 Lê Văn Khương gần chùa Pháp Thanh và cầu Dừa. Đoạn giữa chạy gần như thẳng theo hướng Tây Đông, song song Hương lộ 80B qua vùng giáp ranh Đông Thạnh – Hiệp Thành.

Ảnh 10: Bám Lê Văn Khương qua Thới An

Tuyến chạy dọc Lê Văn Khương, trục nối Quận 12 với Hóc Môn, xuyên trung tâm phường Thới An. Vùng tô vàng đánh dấu khu ga ở khoảng ao câu Quận 12 và đường Thới An 15, sát công an phường cùng trục Thới An 16. Sông Vàm Thuật nằm phía Đông, làm mốc cảnh quan.

Ảnh 11: Bẻ hướng qua Hiệp Thành

Rời trục Lê Văn Khương, tuyến chuyển hướng Tây Nam, cắt chéo lõi phường Hiệp Thành. Vùng ga tô vàng nằm gần đường Hiệp Thành 49, khu Trường THPT Võ Trường Toản, cách nhà máy bia Heineken Việt Nam bên trục Lê Thị Riêng không xa. Góc dưới khung đã thấy hành lang Quốc lộ 1A.

Ảnh 12: Đường chéo qua Tân Chánh Hiệp

Tuyến giữ hướng chéo khi băng phường Tân Chánh Hiệp. Vùng ga tô vàng nằm cạnh giao lộ Trần Thị Năm và TTH21, chỉ vài trăm mét là tới Bệnh viện Đa khoa Trung Mỹ Tây. Hai bên tuyến là mê cung hẻm nhỏ đặc trưng Quận 12, cho thấy lưới đô thị đã nén rất chặt.

Vượt vành đai để áp sát tâm

Bốn khung này là bản lề đưa tuyến từ ngoại vi vào trục thương mại và sau đó là cửa ngõ trung tâm. Đây là nơi loạt công trình biểu tượng đầu tiên xuất hiện: công viên phần mềm, trung tâm thương mại và các nút giao lớn.

Ảnh 13: Rìa QTSC và cú vượt kênh Tham Lương

Đây là khung dày công trình. Tuyến men rìa Công viên phần mềm Quang Trung, nơi có QTSC 1 Building, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic, Toà nhà MISA cùng Trường Quân sự Quân khu 7. Vùng ga tô vàng gần Đường Số 7 và TMA Solutions Lab, trước khi tuyến cắt Quốc lộ 1A rồi vượt kênh Tham Lương.

Ảnh 14: Nhập hành lang Quang Trung

Vượt kênh Tham Lương tại cầu Chợ Cầu, với vòng tròn ga rõ ở góc trên trái, tuyến nhập hành lang đường Quang Trung theo hướng Đông Nam. Ảnh ghi giao cắt Phạm Văn Chiêu, khu nhà máy ISUZU và vùng ga tô vàng ở khoảng Đường số 14, hẻm 1050 Quang Trung. Phía Nam là sân golf Tân Sơn Nhất.

Ảnh 15: Dải công trình thương mại Gò Vấp

Khung mười lăm là dải công trình biểu tượng đầu tiên. Tuyến lướt qua nhà thờ Hạnh Thông Tây, cụm rạp Beta và Galaxy Cinema Quang Trung, rồi dải phố có Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III, khu đô thị Cityland Gò Vấp, LOTTE Mart Gò Vấp và Vincom Plaza Quang Trung. Một vùng ga tô vàng nằm giữa dải phố ấy.

Ảnh 16: Ga trung chuyển Ngã Sáu Gò Vấp

Đây là bản lề của cả hành trình xuyên tâm. Cuối trục Quang Trung, một vòng tròn cỡ lớn đánh dấu ga trung chuyển ở khu GO! Gò Vấp, nơi Quang Trung, Nguyễn Kiệm, Phạm Ngũ Lão và Nguyễn Oanh cùng tụ về Ngã Sáu Gò Vấp. Rời ga, tuyến rẽ hẳn xuống Nam theo Nguyễn Kiệm để tiến vào tâm.

Xuyên tâm: lõi nội đô đặc kín mái nhà

Đây là phần cốt lõi của hành trình, đúng nghĩa xuyên tâm. Ảnh vệ tinh gần như không còn khoảng trống, tuyến giao cắt nhiều trục lớn nhất và nằm sát loạt công trình biểu tượng: bệnh viện, chợ đầu mối, đại học và nhà ga.

Ảnh 17: Nguyễn Kiệm và mảng xanh Gia Định

Trên hành lang Nguyễn Kiệm, tuyến chạy trước Bệnh viện Quân y 175 rồi tiếp cận trục Phạm Văn Đồng, vệt đại lộ cắt chéo khung, gần Ga Gò Vấp của đường sắt quốc gia. Cuối khung, một ga đặt tại vòng xoay Nguyễn Kiệm và Hồng Hà, cạnh mảng xanh công viên Gia Định.

Ảnh 18: Dải giáp ranh Tân Bình – Phú Nhuận

Từ vòng xoay Hồng Hà, tuyến xuyên khu chùa Phổ Quang, sân vận động Quân khu 7 và Trung tâm hội nghị White Palace Hoàng Văn Thụ, dải đất giáp ranh Tân Bình với Phú Nhuận. Ảnh cho thấy hai vòng tròn ga nối tiếp, một trên Hoàng Văn Thụ gần Diamond Place, một hướng về Nguyễn Văn Trỗi.

Ảnh 19: Vượt kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè

Sau ga Hoàng Văn Thụ và ga khu Nguyễn Văn Trỗi giao Nguyễn Trọng Tuyển, tuyến cắt chéo lưới phố Huỳnh Văn Bánh và Trần Huy Liệu, có thêm một ga nhỏ ở khoảng Lê Văn Sỹ. Kế đó tuyến vượt kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, tiến vào khu Ga Sài Gòn, công trình biểu tượng của giao thông thành phố.

Ảnh 20: Ga trung chuyển giữa Quận 3 và Quận 10

Đây là khung nằm giữa lòng thành phố, đúng nghĩa tâm điểm. Từ khu Ga Sài Gòn và rạch Bùng Binh, tuyến đổ xuống Đông Nam rồi được đánh dấu bằng vòng tròn kép cỡ lớn tại giao lộ 3 Tháng 2 với Cách Mạng Tháng Tám, sát Bệnh viện Mắt TP.HCM, trung chuyển giữa Quận 3 và Quận 10.

Ảnh 21: Xuyên lõi Quận 10

Rời ga trung chuyển 3 Tháng 2, tuyến cắt chéo khu Bàn Cờ và Điện Biên Phủ, đi ngang gần Bệnh viện Bình Dân rồi tiến vào lõi Quận 10. Một ga đặt ở khoảng Lê Hồng Phong giao Lý Thái Tổ, phục vụ chợ hoa Hồ Thị Kỷ, Trường Cao đẳng Kinh tế TP.HCM cùng cụm dân cư Vĩnh Viễn, Bà Hạt.

Ảnh 22: Trục Nguyễn Tri Phương và kênh Tàu Hủ

Khung hai mươi hai đóng lại phần xuyên tâm. Một ga khoanh ở khu Ngô Gia Tự giao Nguyễn Tri Phương, sát chợ An Đông và Bệnh viện 30-4, sau đó tuyến chạy thẳng theo Nguyễn Tri Phương xuống Nam. Hai bên là loạt công trình: Hùng Vương Plaza, Đại học Y Dược TP.HCM cùng nhiều bệnh viện lớn.

Thoát tâm, đổ về miền sông nước phía Nam

Sau khi cắm qua tâm, tuyến trả cảnh quan về màu nước. Tám khung cuối là quãng vượt nhiều dòng nước nhất, đưa hành trình xuyên tâm khép lại ở vùng đầm nước Đa Phước.

Ảnh 23: Hai lần vượt kênh vào Quận 8

Vào Quận 8, tuyến vượt kênh Tàu Hủ ở hành lang Võ Văn Kiệt rồi tới kênh Đôi, hai dòng nước tạo diện mạo trên bến dưới thuyền của khu Nam. Kế đó tuyến bám dọc đường Phạm Hùng, trục nối Quận 8 với Bình Chánh, với một ga khoanh tại khu nhà thờ Nam Hải.

Ảnh 24: Điểm cắt đại lộ Nguyễn Văn Linh

Khung hai mươi tư ghi giao điểm với đại lộ Nguyễn Văn Linh, trục Đông Tây khu Nam, ở khoảng gần cầu Ông Lớn. Góc phải lộ ra Đại học RMIT Nam Sài Gòn và khu dân cư Ven Sông SADECO. Qua nút giao, tuyến men đường Chánh Hưng, phần nối dài Phạm Hùng, với một ga nhỏ cạnh sân bóng đá và ga khu Trường Quốc tế BVIS.

Ảnh 25: Vùng chuyển tiếp Bình Hưng – Phong Phú

Tuyến chạy giữa vùng chuyển tiếp Bình Hưng và Phong Phú. Mé Tây có Nhà máy xử lý nước thải Bình Hưng, khu POSCO E&C WWTP, doanh trại Trung đoàn Cảnh sát cơ động Đông Nam Bộ và Xí nghiệp X30. Mé Đông là rạch Ông Lớn men trục dân cư Phước Lộc. Tuyến vượt nhánh rạch ở khu cầu Tắc Bến Rô.

Ảnh 26: Men rạch Ông Lớn về Nhà Bè

Tuyến chạy song song rạch Ông Lớn trên hành lang đường Nguyễn Văn Ràng, đúng đoạn giáp ranh giữa xã Phong Phú của Bình Chánh và xã Phước Lộc của Nhà Bè. Một vòng tròn ga nằm gần cụm trường tiểu học và sân banh Phước Lộc Thọ, phục vụ cư dân ven cầu Phước Lộc, rạch Long Kiểng.

Ảnh 27: Bạt ngàn ao nuôi thủy sản

Đây là khung đậm chất sông nước nhất. Hai bên tuyến là những vuông ao nuôi thủy sản, hồ câu và rặng dừa nước trải khắp xã Phước Lộc cùng vùng giáp Bình Chánh. Phía Bắc có một ga khoanh tròn gần khu Công ty Phan Phú Door, nơi dân cư bám dọc đường Nguyễn Văn Ràng và Đào Sư Tích.

Ảnh 28: Cú vượt sông Cần Giuộc

Khung hai mươi tám ghi cú băng sông ấn tượng cuối hành trình. Vạch tuyến kéo thành đường thẳng Bắc Nam qua sông Cần Giuộc tại khu Cống Cây Khô, công trình ngăn triều nhìn rất rõ trên ảnh, đúng chỗ sông nhận nước Rạch Tôm từ phía Nhà Bè. Một ga được khoanh ngay bờ Tây, cạnh cụm dân cư ven sông.

Ảnh 29: Gặp hành lang cao tốc

Sau sông Cần Giuộc, tuyến tiếp tục xuống Nam, đi men rìa bãi chôn lấp Đa Phước rồi chạm hành lang cao tốc Bến Lức – Long Thành, hiển thị với nhãn đường cao tốc Bắc Nam phía Đông, ở khoảng giữa cầu Ông Năm và cầu Bà Lào. Tại đây tuyến bẻ một khúc cua lớn sang hướng Tây.

Ảnh 30: Khung cuối ở xã Đa Phước

Khung cuối khép chặng dài khoảng 48,5 km tại xã Đa Phước, huyện Bình Chánh. Tuyến chạy song song phía Bắc cao tốc Bến Lức – Long Thành, qua khu hầm chui Tam Bửu Tự và cầu Ông Năm, rồi dừng ở vị trí ga cùng khu depot được khoanh gần Cơ Khí Thanh Tiến, cạnh Quốc lộ 50.

Các dự án và khu vực hưởng lợi từ tuyến metro số 8

Nhìn theo mạch xuyên tâm, phần lõi thành phố là nơi mật độ công trình biểu tượng cao nhất, còn hai đầu là các cụm chức năng riêng. Danh sách dưới đây gom theo trình tự tiến vào và thoát khỏi tâm.

• Trước tâm, phía Bắc: Khu công nghiệp Cơ khí Ô tô với nhà máy SAMCO và Daehan Motors, chợ Sáng Bến Than, dải dân cư Bình Mỹ dọc Võ Văn Bích, cụm dân cư ấp Tân Hòa xã Tân Hiệp, khu Nam Đông Thạnh quanh Đặng Thúc Vịnh.
• Vành đai Quận 12 – Gò Vấp: Cụm công nghiệp Quang Trung, khu Hiệp Thành 49 cạnh Trường THPT Võ Trường Toản, Bệnh viện Đa khoa Trung Mỹ Tây, Công viên phần mềm Quang Trung với QTSC 1 Building và Trường Cao đẳng FPT Polytechnic, Cityland Gò Vấp, LOTTE Mart Gò Vấp, Vincom Plaza Quang Trung, GO! Gò Vấp.
• Lõi tâm thành phố: Bệnh viện Quân y 175, White Palace Hoàng Văn Thụ, Diamond Place, khu Ga Sài Gòn, Bệnh viện Mắt TP.HCM, Bệnh viện Bình Dân, chợ hoa Hồ Thị Kỷ, Trường Cao đẳng Kinh tế TP.HCM, chợ An Đông, Hùng Vương Plaza, Đại học Y Dược TP.HCM.
• Sau tâm, khu Nam: trung tâm thương mại Central Premium và khu nhà thờ Nam Hải ở Quận 8, khu dân cư Ven Sông SADECO cùng Đại học RMIT Nam Sài Gòn, Trường Quốc tế BVIS, khu Milano Bờ Tây bên rạch Ông Lớn, dải dân cư Phước Lộc và Đào Sư Tích, Khu liên hợp xử lý chất thải Đa Phước.

Ưu thế của một tuyến xuyên tâm là nó rút ngắn khoảng cách giữa vùng ven và trung tâm, thay vì bắt hành khách đi vòng. Hai ga trung chuyển tại Ngã Sáu Gò Vấp và giao lộ 3 Tháng 2 – Cách Mạng Tháng Tám đóng vai trò khớp nối, cho phép người từ Bình Mỹ hay Đa Phước tiếp cận thẳng loạt bệnh viện, chợ đầu mối và đại học ngay trong lõi thành phố.

Tổng kết

Đọc theo trục xuyên tâm, tuyến metro số 8 hiện lên như một mũi tên xuyên qua trái tim TP.HCM: khởi hành từ Bình Mỹ – Hòa Phú bên sông Sài Gòn, nén dần qua Hóc Môn và Quận 12, vượt vành đai ở Gò Vấp, rồi cắm thẳng vào lõi Quận 3, Quận 10, Quận 5, nơi mái nhà kín đặc và công trình biểu tượng nối nhau. Sau khi qua tâm, tuyến vượt kênh Tàu Hủ, kênh Đôi để thoát ra Quận 8, Bình Chánh, Nhà Bè và khép lại ở Đa Phước. Trên khoảng 48,5 km, đây là một lát cắt dọc đưa người xem đi từ ruộng đồng, xuyên qua phố thị dày đặc, rồi trở lại miền sông nước.

Ghi chú quan trọng